Allah Kulu (Allakuli) Han Taş Avlu Sarayı ve Harem Bölümü, Özbekistan’ın Hive (Hiva) kentinde, İçan Kale (UNESCO Dünya Mirası) içinde yer alan en önemli saray kompleksidir.
Taş Avlu Sarayı (Tosh Hovli)
-
Yapım yılı: 1830–1838
-
Yaptıran: Hive Hanı Allah Kulu (Allakuli) Han
-
Anlamı: “Taş Avlu”, taş temeller üzerine kurulu geniş saray avlularını ifade eder.
-
İşlevi: Hanın resmî ikametgâhı ve devlet yönetim merkeziydi.
Mimari düzen
Saray üç ana bölümden oluşur:
-
Harem – özel yaşam alanı
-
İşrat-hana – konuk ve dinlenme bölümü
-
Arz-hana – kabul ve resmî görüşmeler alanı
-
Zengin mavi-beyaz çini süslemeleri
-
Ahşap sütunlar, oyma kapılar
-
İç avlular etrafında simetrik plan
Harem Bölümü
-
Sarayın en geniş ve en süslü kısmıdır.
-
40’tan fazla oda bulunur.
-
Hanın eşleri, cariyeleri ve ailesi için ayrılmıştır.
-
Her eşe ait:
-
Ayrı oda
-
Küçük avlu veya özel yaşam alanı
-
-
Mimari olarak:
-
Daha yüksek duvarlar ve mahremiyeti artıran geçişler
-
İnce çini işçiliği ve zarif ahşap detaylar
-
Önemi
-
Orta Asya’da saray–harem düzenini en iyi yansıtan örneklerden biridir.
-
Hive Hanlığı’nın siyasi gücünü, sosyal yapısını ve saray yaşamını somut biçimde gösterir.
-
İçan Kale’de günümüze en iyi korunarak ulaşmış yapılardandır.
