Pehlivan Darvaza Kapısı ve Pehlivan Mahmud Türbesi, Özbekistan’ın Hive (Hiva) şehrinde, İçan Kale surları içinde yer alan ve Hive’nin manevi kimliğini en iyi yansıtan iki önemli yapıdır.
Pehlivan Darvaza Kapısı
- Anlamı: “Pehlivan Kapısı”
- Yapım dönemi: 19. yüzyıl
- Konumu: İçan Kale’nin doğu kapısı
- Önemi:
- Şehrin en yoğun kullanılan giriş kapısı
- İçan Kale ile dış mahalleleri birbirine bağlar
Özellikleri
- Kalın sur duvarları
- Savunma amaçlı geçit sistemi
- Tarih boyunca:
- Kervanların
- Tüccarların
- Halkın ana giriş noktası olmuştur.
Pehlivan Mahmud Türbesi
- Kişi: Pehlivan Mahmud (1247–1326)
- Ünlü güreşçi (pehlivan)
- Şair
- Mutasavvıf
- Hive’nin manevi koruyucusu (veli) kabul edilir.
- Mevcut yapı: 18–19. yüzyıllarda genişletilmiştir.
Mimari özellikler
- Büyük turkuaz kubbe
- Zengin çini süslemeler
- İç mekânda:
- Pehlivan Mahmud’un sandukası
- Hive hanlarının mezarları
- Dini ve halk mimarisinin birleştiği özgün bir yapı
Önemi
-
Pehlivan Darvaza, Hive’nin gündelik ve ticari hayatının kapısıdır.
-
Pehlivan Mahmud Türbesi, şehrin en kutsal ziyaretgâhıdır.
-
Birlikte, Hive’nin fiziksel savunması ile manevi dünyasını temsil ederler.
