Registan Meydanı, Özbekistan’ın Semerkant şehrinde bulunan ve Orta Asya’daki en görkemli tarihî meydan olarak kabul edilen mimari bir başyapıttır. Timurlu ve sonrası İslam mimarisinin zirvesini temsil eder.
? Genel Bilgi
- Yer: Semerkant, Özbekistan
- UNESCO: Dünya Mirası Listesi
- Anlamı: Registan → “Kumlu yer / meydan”
- Tarihte şehrin idari, ticari ve kültürel merkeziydi
?️ Registan’ı Oluşturan Yapılar
Meydan üç büyük medrese ile çevrilidir:
1️⃣ Uluğ Bey Medresesi (1417–1420)
- Yaptıran: Uluğ Bey (Timur’un torunu)
- En eski yapıdır
- Astronomi ve matematik eğitimiyle ünlüdür
- Cephede yıldız ve gezegen motifleri bulun
2️⃣ Şirdar Medresesi (1619–1636)
- “Şir” = Aslan
- Cephesinde aslan (veya kaplan) ve güneş motifleri yer alır
- İslam mimarisinde nadir görülen figürlü süsleme örneklerindendir
3️⃣ Tilla Kari Medresesi (1646–1660)
- “Tilla Kari” = Altınla kaplı
- Hem medrese hem cami olarak kullanılmıştır
- İç mekânı altın yaldızlı süslemelerle bezeli
? Mimari Özellikler
- Anıtsal taç kapılar (pishtaq)
- Turkuaz ve lacivert çini süslemeler
- Geometrik ve bitkisel İslami motifler
- Simetrik ama tekdüze olmayan estetik düzen
? Tarihî ve Kültürel Önemi
- Orta Çağ’da:
- Bilimsel tartışmalar
- Eğitim faaliyetleri
- Resmî törenler
- Halk toplantıları
burada yapılırdı.
- Registan, İslam dünyasında medrese mimarisinin en etkileyici toplu örneği kabul edilir.
✨ Neden Bu Kadar Önemli?
- Semerkant’ın simgesidir
- Timurlu mimarisinin doruk noktasıdır
- İslam sanatında şehir meydanı kavramının en güçlü örneğidir
