Şah-ı Zinde Mezarlık Kompleksi, Semerkant’ta yer alan ve Orta Asya’nın en etkileyici türbe topluluklarından biri kabul edilen, Timurlu mimarisinin zirve eserlerindendir.
Genel Bilgi
- Yer: Semerkant, Özbekistan
- Dönem:–15. yüzyıllar
- UNESCO: Dünya Mirası Alanı
- Anlamı: Şah-ı Zinde → “Yaşayan Şah
Tarihçe ve İnanç
- Kompleksin çekirdeği, Hz. Muhammed’in amcasının oğlu Kusem bin Abbas’ın türbesidir.
- Rivayete göre İslam’ı Semerkant’a getirmiş ve burada şehit olmuştur.
- “Yaşayan Şah” adı, onun ölmediğine dair halk inancından gelir.
- Zamanla Timurlu hanedanına mensup kişiler ve ileri gelenler buraya defnedilmiştir.
Önemli Türbeler
- Kusem bin Abbas Türbesi (en kutsal bölüm)
- Timur’un kız kardeşi ve yeğenlerine ait türbeler
- Şirin Bika Ağa Türbesi (en zarif süslemelerden biri)
Kültürel ve Sanatsal Önemi
- Timurlu mimarisinde:
- Anıt mezar estetiğinin en gelişmiş örneği
- Ölüm, ahiret ve kutsallık anlayışının mimariye yansıması
- Semerkant’ta en güçlü manevi atmosfere sahip mekânlardan biri
