Şirdar Medresesi, Semerkant’taki Registan Meydanının üç büyük yapısından biri olup, cephesindeki figürlü süslemeleriyle İslam mimarisinde çok nadir görülen bir örnekti
Genel Bilgi
- Yer: Semerkant – Registan Meydanı
- Yapım tarihi: 1619–1636
- Yaptıran: Semerkant valisi Yalangtuş Bahadır
- Anlamı: Şirdar → “Aslanlı”
Tarihçe
- Uluğ Bey Medresesi’nin karşısına, simetrik olacak şekilde inşa edilmiştir
- Yapı, Timurlu mimari geleneğini devam ettirir; ancak süsleme anlayışıyla farklılaşır
Mimari ve Süsleme Özellikleri
Cephe (En Ayırt Edici Özellik)
- Taç kapıda:
- Aslan / kaplan figürleri
- Sırtında güneş yüzü
- Önünde ceylan
- Bu figürler:
- Güç, iktidar ve kozmik düzeni simgeler
- İslam mimarisinde figür kullanımının istisnai örneklerindendir
Sanat Tarihi Açısından Önemi
- İslam sanatında:
- Figürlü bezemenin en tanınmış örneklerinden biri
- Orta Asya’da sembolik anlatımın mimariye yansıması
- Registan’daki üçlü düzenin denge unsuru
⚖️ Dini ve Kültürel Yorum
- Aslan ve güneş motifleri:
- İran–Türk kültüründe hükümdarlık sembolleri
- Tasvir yasağının katı yorumlanmadığını gösterir
- Medrese, hem dinî hem de siyasi gücün temsilidir
