İmam Mâturîdî Türbesi, İslam düşünce tarihinde çok önemli bir yere sahip olan Ehl-i Sünnet kelâm âlimi İmam Ebû Mansûr el-Mâturîdî’nin kabrinin bulunduğu türbedir.
Genel Bilgi
- Yer: Semerkant, Özbekistan (Mâturîd mahallesi)
- Vefat: 944 (Hicrî 333)
- Mezhep: Ehl-i Sünnet
- Alan: Kelâm, akaid, tefsir
İmam Mâturîdî Kimdir?
- Türk-İslam düşüncesinin en büyük âlimlerinden biridir
- Mâturîdîlik mezhebinin kurucusudur
- Ehl-i Sünnet itikadının iki ana ekolünden birini oluşturur:
- Mâturîdîlik
- Eş‘arîlik
? Özellikle Hanefî mezhebi yaygın olan bölgelerde Mâturîdîlik benimsenmiştir (Türkler, Orta Asya, Osmanlı dünyası).
Türbenin Tarihçesi ve Mimari
- İmam Mâturîdî’nin kabri uzun süre bakımsız ve sade kalmıştır
- Sovyet döneminde yeterince korunamamıştır
- 1990’lardan sonra Özbekistan’da yapılan çalışmalarla:
- Türbe yeniden düzenlenmiş
- Küçük bir ziyaret ve anma mekânı hâline getirilmiştir
İslam Dünyasındaki Önemi
- Mâturîdî, aklı dışlamadan inancı savunan yaklaşımıyla öne çıkar
- Türk-İslam devletlerinde (Karahanlılar, Selçuklular, Osmanlılar) itikadî temel olmuştur
- Türbe, özellikle:
- İlahiyatçılar
- Akademisyenler
- Dinî ilimlerle ilgilenenler için manevî bir ziyaret noktasıdır
Hâce Ubeydullah-ı Ahrâr (tam adıyla Hâce Ubeydullah bin Mahmûd el-Ahrâr), 15. yüzyılda yaşamış, Nakşibendî tarikatının en etkili şeyhlerinden biri ve Orta Asya tasavvuf tarihinin en önemli şahsiyetlerindendir.
Türbesi (Hâce Ahrâr Türbesi)
- Yer: Semerkant
- Zamanla etrafında bir külliye oluşmuştur
- Orta Asya’da Nakşibendîler için önemli bir ziyaretgâhtır
- Mimari olarak sade, manevî yönü güçlüdür
İslam Dünyasındaki Önemi
- Nakşibendîliğin:
- Orta Asya’dan Anadolu’ya
- Osmanlı coğrafyasına
yayılmasında büyük rol oynamıştır
- Osmanlı’daki pek çok Nakşibendî kolu manevî silsileyle Hâce Ahrâr’a ulaşır
