Uluğ Bey Rasathanesi, Semerkant’ta 15. yüzyılda kurulmuş, İslam ve dünya astronomi tarihinin en önemli bilim merkezlerinden biridir. Orta Çağ’da yapılan en hassas gökbilim gözlemleri burada gerçekleştirilmiştir.
Genel Bilgi
- Yer: Semerkant, Özbekistan
- Yapım tarihi: 1420–1429
- Kurucusu: Uluğ Bey (Timur’un torunu)
- Alan: Astronomi ve matematik
Bilimsel Faaliyetler
Rasathanede:
- Güneş, Ay ve gezegenlerin hareketleri incelendi
- Yıldızların konumları yüksek hassasiyetle ölçüldü
- Takvim ve zaman hesaplamaları yapıldı
? En Önemli Eser
Zîc-i Sultânî
- 1018 yıldızın konumunu içeren yıldız kataloğu
- Yüzyıllar boyunca Doğu ve Batı’da kullanıldı
- Avrupa’da Kopernik’e kadar en doğru kataloglardan biri sayılır
Yıkılış ve Günümüz
- Uluğ Bey’in ölümünden sonra rasathane:
- Dinî ve siyasi nedenlerle yıkılmıştır
- yüzyılda Sovyet arkeologlar tarafından yeniden keşfedilmiştir
- Günümüzde:
- Rasathanenin kalıntıları
- Küçük bir müze olarak ziyaret edilebilmektedir
Tarihsel Önemi
- İslam dünyasında bilimsel düşüncenin zirvesi
- Deney, gözlem ve matematiğin birlikte kullanıldığı ileri bir merkez
- Semerkant’ı bilim başkenti hâline getirmiştir
